|
DOCUMENTS
OF THE Katipunan |
|
|
|
Sb. Mahiganti Record of meeting held on May 30, 1896
Source: Archivo General Militar de Madrid: Caja
5677, leg.1.58 |
||
|
Introduction The secret police are on the alert. We must act quickly. By late May 1896, Katipunan members knew
that time was short. Bonifacio had
already warned the Supreme Assembly that the KKK’s secrecy had been broken;
the association, he said, was like a pregnant woman who had to deliver before
she was due.[1]
The main worry expressed in this document from the Mahiganti council
is about the Katipunan’s financial straits.
Funds were needed to send a messenger to Dapitan in Mindanao to sound
out Rizal’s views on how to proceed; to send a delegation to Japan; and
obviously to prepare for the uprising itself, the “acto ng Alsamiento”. If everybody
contributed to their utmost, it was estimated, the council’s Pandayan branch might
be able to raise 50 pesos in a fairly short space of time, and the Taga-Ilog branch
30 pesos. Elsewhere, the branches in Malabon
might raise 500 pesos; Pasig 200 pesos;
Pio Valenzuela 200 pesos; Andres Bonifacio 25 pesos; Dapitan (in
Trozo) 100 pesos; and other KKK sections 285 pesos, making a grand total of
1,390 pesos. But this would not be
sufficient, the Mahiganti leadership recognized, to finance the trips to both
Dapitan and Japan. The priority, they
agreed, should be to send Pio Valenzuela – the KKK’s supreme fiscal and
physician - and an aide to Dapitan so that “our brother” Rizal could be informed
that “all of us are ready at all times” (“tayon lahat natatalaga sa lahat
ng horas.”) The unspoken hope, it
seems, was not just that Rizal would support the revolution, but also that he
would assume a leading role. The meeting received Bonifacio’s thoughts (probably relayed by the
Mahiganti president, Rafael Gutierrez) on what was to be done (“paraang gagauin”) in the City of
Manila, and Gutierrez informed those present that Bonifacio had ordered KKK
members to refrain from attending wakes, weddings or baptisms for fear of
attracting the attention of the secretas
to “our virtuous plans” (“inaacalang
cabutijan”). The Mahiganti council was based in the districts of Paco and
Concepcion (the neighbourhood to the south and east of the present-day Manila
City Hall), and had an attached “delegación”
in the nearby district of Ermita. Gutierrez
has signed the document with his alias “Ilagan” in Katipunan code, and a
delegate from Ermita has appended his alias, “Sinag”. It was envisaged that the council’s secretary
and fiscal would also sign the document, but the spaces left for their
signatures remain blank. The style of this document is unusual insofar as the writer favours
the “c” rather than the “k” – hence “Catipunan” rather than “Katipunan” (but
still “KKK”) – and also employs a liberal sprinkling of Spanish and
Spanish-derived words. |
|
|
|
› › › › › › › › › › › › › › › › › › › › › |
|
|
|
Kxxx Kxxx Kxxx Dito sa bayan ng Gigante hucuman ng
Maynila at Balangay ng Pandayan at Taga-Ilog, ngay-on y catatlonpo ng buan ng
Mayo sa sanlibo ualong daan siamnapo at anim na taoon. Ang 1o. Ay pinagcaisahan ng calahatang sanguniang
ay ang magbigay parte sa ating capatid na na sa Dapitan na si José
Risal; gay-on din ang pagcumbida sa Japón dahil sa mga buque de Guerra na
dapat umabuloy sa acto ng Alsamiento, cayat sa aming Junta ay
hindi rin naprobahan ang proyectong sa itaas nito sa dahilan ang ating
caculangan, ay ang salaping nararapat gastusin sa pagpaparoon sa Japón at sa
Dapitan; sa bagay na ito ay ang lahat na pinag casunduan ay ang lahat ng
Presidencias at nasasacupan ay magcucuntribusion ng halagan mamiso ang
bauat isa sa ating mag ca capatid sa Catipunan. Ang 2 o. Naming tinangap sa Cataas taasan Supremo sa
Consejo Popular, ang buong pag iisip sa paraan gagauin sa nasabing
Ciudad ng Maynila. Ang 3 o. Ay ang aquing isasaysay sa mababa nito, sa
pagcat cami na nagsidalo sa nasabing Pulong ay nag si paghalal ng
buong macayanan sigun sa balangay na na sasacupan, 1o. ang
Balangay na Pandayan ay 50 pesos 2o. sa Taga Ilog 30 P;
Malabon ay 500 pesos, Pasig ay 200 pesos, Medico 200 pesos
at ang ating quiniquilang Supremo 25 pesos, Dapitan 100
pesos; gay-on din ang ibat ibang secciones na hindi co na sasabi ang
canicanilang lugal ay ang lahat lahat nang contribuciones ay 1390 pesos;
sa bagay na ito ay sa madaling panahon at maipon ang na sabing contribuciones
ay insiguida pinag caisahan naming mga Pangulo, na si Don Pio na Medico at
isang casama na pinacang Ayudante ang siang lalacad sa Dapitan, at ang
sa Japon ay hindi pa nanunumbrahan cayat ang sa Dapitan ang siang muna ay
para ibigay parte na tayon lahat natatalaga sa lahat ng horas. Sa hangan dito ay maraming
pinagusapan na hindi lumabas na probado sa dahilang ang naquiquiniquitang ang
pagbibigay alam sa nararapat na umabuloy sa ating mga caculangan, caya nga
ang nais cong cahilingan namin ay manńyaring gugulin at pagmasaquitan ang
nasabing contribuciones para maintindihan natin ang hanga na pinagpaguran; sa
hangan dito ay ang lahat nababasa nito ang itindihing mabute at itanim sa
secreto at huag ipagmacaingay sa naturang hindi (mag) capatid, gay-on din
pinagbibigay alam co sa lahat ng capatid na dapat nating apirmahan na tayo
dumami ang campon sa pagcat uala nang panahong aantayen pa; gay-on din ang
pag dadamay damay sa naturang namatayan o casalan o cayay biniagan ay hindi
nararapat natayo,i, magsidalo pero ang bibig na magbigay ng macacaya ay mag
abuloy, itong ang aquin tinangap na orden sa Supremo dahil sa mga Pulicia
secreta ay ng huag mapag malayan ang ating inaacalang cabutijan. Maynila, 31 de Mayo de 1896 Calihim Pangulo
ng Sangunian Ńjngnll Tagausig
Delegado
ng taga Ermita Sńllng |
|
|
|
|
|
|
Notes